Test vroeg en vaak. Dit tijdloze motto gaat altijd op als je een toegankelijke website wil onderhouden. 
 
Maar het kan moeilijk zijn. Zeker als je niet weet waar je moet beginnen of hoe je goede resultaten krijgt. Er zijn online veel handige gratis tools te vinden. Deze zijn vaak prima om een snelle scan uit te voeren, maar voor echt goede resultaten heb je zwaarder geschut nodig.  
 
Er zijn drie manier om toegankelijkheid en onderhoud aan te pakken: 
1. Handmatige in-depth testen 
2. Automatisch testen met behulp van een kwalitatief goede software-oplossing 
3. Een combinatie van handmatige en automatische methodes 

Hier kan je uitzoeken wat de voordelen van elke methode zijn zodat je kan bepalen welke aanpak het beste werkt voor jouw organisatie.  

Handmatige toegankelijkheidstest 

decorative image

Handmatige test worden uitgevoerd door iemand, of een team, door de pagina’s of code van de website door te kammen op zoek naar problemen rondom toegankelijkheid.  
 
Handmatig testen is het meest effectief voor: 

  • Assistive technologyzoals screenreaders  
  • Toetsenbordnavigatie  
  • Browser plugins, zoals HTML and JavaScript 

Belangrijkste voordelen: het voordeel van handmatig testen is dat je met een getraind oog en kennis van ondersteunende technologie meer kan ontdekken dan met een geautomatiseerde tool. 

Gebruikerstests 

Een van de meest effectieve manieren om je website handmatig te testen op toegankelijkheid is door de hulp van mensen met een beperking in te roepen. Hun ervaring met jouw website is niet te vergelijken en brengt zeker problemen aan het licht brengen die je anders niet zou hebben ontdekt. 

Als je gaat testen is het belangrijk dat je vooruitdenkt. Zorg dat de tester zich op zijn gemak voelt zodat je praktische resultaten krijgt. Denk hieraan voordat je begint: 

  • Zorg voor duidelijke afspraken en formuleer het doel; op welke conclusies hoop je? 
  • Bereid testmateriaal voor en zorg dat de ondersteunende technologie werkt (zoals de screenreaders) 
  • Zorg voor een fijne en rustige omgeving zodat er geen afleiding is  
  • Let goed op en neem alle feedback mee. Ga er ook niet vanuit dat de feedback van één persoon met een beperking opgaat voor iedereen met een beperking  
  • Overweeg om de testsessies op te nemen. Dit helpt om progressie bij te houden en terug te koppelen 

Lees onze blog Including people with disabilities in user testing’ voor een snel overzicht van gebruikerstest. 

Het is belangrijk om te onthouden dat, ondanks dat gebruikerstests je een goed inzicht kunnen geven in toegankelijkheidsproblemen, het geen totaaloplossing is. Als je wilt voldoen aan wetgeving en regulering zoals de the EU Web Accessibility Directive, dan moet je zeker weten dat je voldoet aan de voorwaarden die aan jouw website of bedrijf worden gesteld.

Automatische toegankelijkheidstests 

Decorative image

Als je een automatische test uit wil voeren maak je gebruik van software die je website en documenten geautomatiseerd checkt. De software scant je websitecode op zoek naar fouten en potentiele issues. Normaal gesproken houdt dit soort software de regels aan die staan beschreven in de Web Content Accessibility Guidelines (WCAG).  

Belangrijkste voordelenEen automatische test scheelt veel tijd. Je hoeft niet zelf door eindeloze stukken code te graven. Het is ook makkelijker om problemen te vinden die zich herhalen.  

Maar een voordeel dat wellicht niet zo voor de hand ligtis dat een automatische test je ook traint. De test geeft niet alleen aan waar de problemen zitten, maar leidt je er doorheen en leert je van alles over toegankelijkheidsproblemen. Dus des te vaker je test, des te groter je kennis op het gebied van toegankelijkheid wordt.  

De ideale testoplossing moet ook tools hebben die het makkelijk moet maken om je progressie te meten, taken te prioriteren en rapporten te maken. Rapporten zijn een belangrijk om het toegankelijkheidsregels te onderhouden. Een tool die automatisch handige grafieken uitgeeft scheelt je bijvoorbeeld heel veel tijd.  

Een combinatie van automatisch en handmatig testen (hybrid testing) 

Decorative Image

Toegankelijkheid vraagt eigenlijk altijd om een aanpak waarin wordt samengewerkt. Het is immers een probleem dat meerdere afdelingen raakt: web, design, content en Q&A. Als je kiest voor een ‘hybride’ testvorm biedt dit de flexibiliteit die nodig is om op zo’n efficiënt mogelijke manier een toegankelijke website te krijgen. 

Belangrijkste voordelenHybride toegankelijkheidstesten geeft je het beste van handmatig en geautomatiseerd testen. Een organisatie kan de test namelijk precies zo inrichten als ze dat wil. Bijvoorbeeld, als je niemand in-house hebt die veel van toegankelijkheid afweet en als handmatig testen geen optie is, dan kan een geautomatiseerde test veel werk uit handen nemen. Het handwerk wordt minder en het is veel makkelijker om eraan te beginnen. 
 
Andere factoren om te bepalen of dit wat voor je is: 

  • De grote van je website 
  • Het aantal websites waar je verantwoordelijk voor bent 
  • Hoe toegankelijk en bruikbaar je Content Management System (CMS) is

Ondersteunende tests (assisted testing) 

Dit is een semi-automatische manier van testen. Je beantwoord vragen die de software helpt om je website beoordelen.  

Deze manier van testen is een mooi voorbeeld waarin automatisch en handmatig testen worden gecombineerd om nauwkeurige resultaten te behalen. Het geeft je het gemak van automatisch testen maar ook de mogelijkheid om de resultaten aan te scherpen met menselijke kennis. 

Het voordeel van ondersteunende tests is dat je geen toegankelijkheidsexpert hoeft te zijn. Met een beetje technologische kennis kan iedereen uit je team zo aan de slag. Terwijl ze tegelijkertijd meer leren over toegankelijkheid.  

De juiste methode voor jouw organisatie kiezen 

Testen op toegankelijkheidsproblemen is een doorlopend proces. Iets wat onderdeel zou moeten zijn van je teams reguliere takenpakket. Daarom is het belangrijk dat je vanaf het begin met je web-, Q&A-, content- en designteam in gesprek gaat. Want dit zijn de teams die bovenop de onderdelen van je website zitten die met toegankelijkheid te maken hebben.  

Als je op zoek gaat naar de juiste methode is het niet nodig één methode te kiezen en de rest uit te sluiten. Om het beste resultaat te behalen is het goed om handmatige en automatische methodes te combineren. Je kan dit laten afhangen van wat je nodig hebt, hoeveel websites je wilt testen, je budget en de kennis die je al hebt op het gebied van toegankelijkheid.  
 
Laten we een paar mogelijke scenario’s bekijken waarin handmatige en automatische methodes samenwerken. 

Gelijk beginnen met geautomatiseerd testen 

Overweeg een bottum-up aanpak door alle code, voordat het live gaat, met de automatische tool te checken. Je kan hier bijvoorbeeld de the Siteimprove Accessibility Checker Chrome Extension, voor gebruiken. Door in het hele development proces deze manier van automatisch testen in te bouwen, zorg je dat je problemen tackelt voordat ze het daglicht zien. Als je team verantwoordelijk is voor meerdere website met meerdere pagina’s kan deze simpele toevoeging heel veel uren handwerk uit handen nemen. Bedenk maar eens hoeveel tijd het kost om issues te fixen nadat de code al op de website staat.  

Zorg dat je regelmatig handmatig test 

Dat betekent niet dat je moet stoppen met handmatig testen. Beter is om gebruikerstest regelmatig in te plannen. Deze manier van handmatig testen is een handige manier om te zien of het werkelijke gebruiksgemak ook echt land bij de bezoekers, iets dat niet kan met software. Op deze manier weet je zeker dat al het werk dat je gestopt heb in het ontwerpen van een toegankelijke website ook echt zijn vruchten afwerpt bij de doelgroep. En dat je websitebezoekers inderdaad een fijne gebruikerservaring (user experience) hebben.  

Hou de voortgang bij met automatische testtools 

In realiteit wordt het tracken en documenteren van de voortgang vaak over het hoofd gezien. Dit zorgt ervoor dat je vaak pas als je een rapportage moet maken gaat kijken hoe het gegaan is. Dit lost een geautomatiseerde testtool voor je op. Want die voorziet je automatisch van rapportages. Je kan problemen volgen, oplossen, taken verdelen en alles overzichtelijk opslaan.  

Welke testmethode, of combinatie van methodes je ook kiest, het gaat je enorm helpen om toegankelijkheid beter te begrijpen. Ook zorgt het voor een beter gebruikerservaring, en daar heeft iedereen wat aan.  

Wil je met jouw website aan de slag? Probeer de Siteimprove Accessibility CheckerDeze tool checkt of er toegankelijkheidsproblemen op je website zijn en stuurt je gelijk alle bevindingen.